ตามรายงานของ สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) ปี 2566 พบว่าผู้สูงอายุอายุ 60 ปีขึ้นไปเป็นกลุ่มที่ถูกมิจฉาชีพออนไลน์หลอกลวงมากที่สุดกลุ่มหนึ่ง โดยมูลค่าความเสียหายเฉลี่ยต่อรายสูงถึง 250,000 บาท — สูงกว่าค่าเฉลี่ยทุกกลุ่มอายุ[1]
แต่ตัวเลขนี้ไม่ได้บอกว่าวัยเก๋า "ไม่ฉลาด" ตรงกันข้าม มิจฉาชีพเลือกเป้าหมายอย่างพิถีพิถัน เพราะรู้ว่าท่านเหล่านี้มีทรัพย์สิน มีใจกว้าง และมักไว้วางใจคนที่พูดจาดี
🎭 ใบหน้าใหม่ของมิจฉาชีพในปี 2567–2568
รูปแบบเก่าๆ อย่าง "คุณได้รับรางวัล" หรือ "โอนเงินมาก่อนรับทุน" เริ่มไม่ค่อยได้ผลแล้ว มิจฉาชีพปรับกลยุทธ์ใหม่ที่แนบเนียนกว่าเดิมมาก
มิจฉาชีพยุคใหม่วางแผนอย่างละเอียดก่อนโทรหาเหยื่อ (ภาพ: Unsplash)
1. แก๊งคอลเซ็นเตอร์เวอร์ชันใหม่ — แกล้งเป็นเจ้าหน้าที่รัฐ
ไม่ใช่แค่โทรมาสุ่มอีกต่อไป มิจฉาชีพยุคใหม่รู้ข้อมูลส่วนตัวของท่านล่วงหน้า ทั้งชื่อ-นามสกุล เลขบัตรประชาชนบางส่วน และชื่อธนาคารที่ใช้ ทำให้ดูน่าเชื่อถือมาก มักแอบอ้างว่าเป็นตำรวจ DSI ธนาคาร หรือ สรรพากร
- บอกว่าบัญชีท่านเกี่ยวข้องกับคดีอาชญากรรม
- กดดันให้โอนเงินเพื่อ "พิสูจน์ความบริสุทธิ์"
- ห้ามบอกใคร รวมถึงลูกหลาน "เพราะเป็นความลับทางราชการ"
- ให้โอนเงินไปบัญชีที่ไม่ใช่หน่วยงานราชการ
หน่วยงานรัฐที่แท้จริงไม่มีนโยบายโทรหาประชาชนแล้วขอให้โอนเงิน ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดทั้งสิ้น
2. มิจฉาชีพแฝงในกลุ่ม LINE — "เพื่อนแท้" ที่ไม่มีตัวตน
กลุ่ม LINE ที่ดูเหมือนชุมชนสุขภาพ ลงทุน หรือท่องเที่ยวสำหรับวัยเก๋า บางกลุ่มสร้างขึ้นโดยมิจฉาชีพโดยเฉพาะ สมาชิกในกลุ่มส่วนใหญ่เป็น "บอต" หรือผู้สมรู้ร่วมคิด ที่คอยแสดงให้เห็นว่า "ลงทุนแล้วได้กำไรจริง" เพื่อล่อให้เหยื่อโอนเงินตาม
3. Romance Scam — ความรักที่ไม่มีตัวตน
ตัวเลขจาก กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (บก.ปอท.) ปี 2566 ระบุว่า Romance Scam มีผู้เสียหายเพิ่มขึ้น 340% ในกลุ่มอายุ 55 ปีขึ้นไป[2] มิจฉาชีพสร้างโปรไฟล์หน้าตาดี อาชีพดี มักเป็นชาวต่างชาติที่อ้างว่าทำงานต่างประเทศ ใช้เวลาสร้างความสัมพันธ์หลายเดือนก่อนขอความช่วยเหลือทางการเงิน
ความระวังรอบคอบเป็นสิ่งที่ดีที่สุดที่เราทำได้เพื่อตัวเอง (ภาพ: Unsplash)
🔍 วิธีตรวจสอบก่อนเชื่อ — 5 ขั้นตอนง่ายๆ
น้องเอ้ขอแนะนำหลักการง่ายๆ ที่ใช้ได้ทันที เรียกว่า "หยุด–คิด–ถาม–ตรวจ–แจ้ง"
- หยุด — อย่าตัดสินใจทันที ไม่ว่าจะเร่งรัดแค่ไหน ขอเวลา 24 ชั่วโมงเสมอ
- คิด — ถามตัวเองว่า "ฉันจะได้อะไร? มีเหตุผลอะไรที่ต้องรีบ?"
- ถาม — โทรหาลูกหลานหรือคนที่ไว้วางใจก่อนเสมอ
- ตรวจ — ค้นหาชื่อ-เบอร์โทรในกูเกิล หรือโทรหาหน่วยงานนั้นโดยตรง
- แจ้ง — ถ้าสงสัย แจ้งศูนย์รับแจ้งออนไลน์ สายด่วน 1441 ตลอด 24 ชั่วโมง
🛡️ ตั้งค่าความปลอดภัยพื้นฐาน 3 อย่างที่ทำได้วันนี้
1. เปิด 2FA (การยืนยันตัวตน 2 ขั้นตอน)
แบงก์ทุกแห่งและแอปสำคัญรองรับระบบนี้ หลังใส่รหัสผ่านจะมี OTP ส่งมาทางมือถือ แม้ใครได้รหัสผ่านไปก็เข้าไม่ได้ ตั้งค่าได้ในหน้า "ความปลอดภัย" ของแต่ละแอป
2. ไม่คลิกลิงก์ที่ส่งมาทาง LINE หรือ SMS
ธนาคารและหน่วยงานรัฐไม่ส่งลิงก์ให้กรอกข้อมูลทาง LINE หรือ SMS ถ้าได้รับ ให้ปิดทันที และโทรหาธนาคารโดยตรงผ่านเบอร์หลังบัตร
3. ตั้งวงเงินโอนเงินต่อวัน
ส่วนใหญ่สามารถตั้งได้ในแอปธนาคาร เช่น วงเงินโอนต่อวันไม่เกิน 50,000 บาท ทำให้แม้ถูกหลอกให้กดอะไรบางอย่าง ความเสียหายก็จำกัดอยู่
ไม่มีใครโง่เพราะถูกหลอก มีแต่คนที่ยังไม่รู้ และคนที่รู้แล้ว ความแตกต่างอยู่ที่ข้อมูล
📞 เบอร์โทรและช่องทางที่เชื่อถือได้
- ศูนย์รับแจ้งอาชญากรรมทางเทคโนโลยี — สายด่วน 1441 (24 ชั่วโมง)
- กองบังคับการปราบปราม (บก.ปอท.) — 1599
- ธนาคารแห่งประเทศไทย — 1213 (แจ้งธุรกรรมผิดปกติ)
- ศูนย์ช่วยเหลือสังคม สายด่วน — 1300
- เว็บไซต์ตรวจสอบมิจฉาชีพ — thaipoliceonline.com
เวลาเกิดเหตุจริง มักตื่นตกใจจนนึกเบอร์ไม่ออก การบันทึกไว้ล่วงหน้าช่วยได้มาก ให้ตั้งชื่อใน contact ว่า "แจ้งมิจฉาชีพ 1441" ไว้เลยนะครับ
📚 แหล่งอ้างอิง
- สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA). (2566). รายงานสถานการณ์ภัยออนไลน์ประจำปี 2566. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. www.etda.or.th
- กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (บก.ปอท.). (2566). สถิติคดีออนไลน์รายปี. สำนักงานตำรวจแห่งชาติ. thaipoliceonline.com
- ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2567). แนวทางป้องกันภัยทางการเงินสำหรับผู้สูงอายุ. www.bot.or.th
- กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2566). คู่มือความปลอดภัยดิจิทัลสำหรับผู้สูงอายุ. www.dop.go.th